Με 7+1 ενεργειακά θέματα στην ατζέντα έρχονται τη Δευτέρα οι θεσμοί για την 4η αξιολόγηση – Τα μεγαλύτερα αγκάθια

0

Με μια σειρά εκκρεμότητες στον ενεργειακό τομέα, οι οποίες έχουν μείνει από την προηγούμενη διαπραγμάτευση ή έχουν δημιουργηθεί στο μεσοδιάστημα, θα ξεκινήσουν τις συζητήσεις με τα στελέχη και την ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας τα τεχνικά κλιμάκια αλλά και οι επικεφαλής της τρόικας που καταφτάνουν στην Αθήνα τη Δευτέρα.

Στην ατζέντα των δανειστών υπάρχουν επτά θέματα που αφορούν αμιγώς το ΥΠΕΝ, ενώ στο τραπέζι θα βρεθεί και ένα όγδοο σοβαρό θέμα, αυτό  των αποκρατικοποιήσεων των ενεργειακών εταιρειών, για το οποίο η συζήτηση θα γίνει από κοινού με το υπουργείο Οικονομικών. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πάντως προκρίνει εναλλακτικά σενάρια για την αξιοποίηση των ποσοστών του ΤΑΙΠΕΔ στις ενεργειακές εταιρείες, καθώς επιθυμεί να μην πωληθούν στο σύνολό τους τα κρατικά ποσοστά σε ΕΛΠΕ, ΔΕΠΑ, και ΔΕΗ, παρά να υπάρξουν λύσεις που να διασφαλίζουν τον έλεγχο του Δημοσίου.

Συγκεκριμένα, τα αγκάθια που πρέπει να ξεπεράσει η διαπραγμάτευση για την 4η αξιολόγηση, όπως τα έχουν θέσει ήδη οι θεσμοί είναι:

1. Η οριστικοποίηση του οδικού χάρτη για τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά του φυσικού αερίου.

Με τις περισσότερες από τις αλλαγές να έχουν ήδη εφαρμοστεί, παραμένει το πλέον «καυτό» θέμα που αφορά τη θέση και το ρόλο της ΔΕΠΑ στη χονδρική, τη λιανική και την διανομή αερίου.

Ως γνωστόν η ΔΕΠΑ έχει συμφωνήσει κατά βάση με την ENI, ενώ βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τη Shell Το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων αφορά την ενίσχυση της ΔΕΠΑ στην λιανική αγορά του λεκανοπεδίου μέσω της εξαγοράς του ποσοστού που κατέχει η Shell στην προμήθεια, δηλαδή στην ΕΠΑ Αττικής (49%), όσο και του αντίστοιχου ποσοστού στη διανομή (ΕΔΑ Αττικής).

Οσο για τη Θεσσαλονίκη, έχει ήδη επιτευχθεί συμφωνία για την αποχώρηση της ΔΕΠΑ από τη λιανική, μέσω της πώλησης στην ιταλική Eni, μέρους ή και του συνόλου του 51%, το οποίο κατέχει σήμερα στην αντίστοιχη ΕΠΑ.

2. Οι αλλαγές που απαιτούνται στις δημοπρασίες τύπου NOME αλλά και οι ευρύτερες παρεμβάσεις για το άνοιγμα της λιανικής ρεύματος.

Με τα ποσοστά της ΔΕΗ να παραμένουν πολύ μακριά από τους στόχους, στα επίπεδα του 85%, το εργαλείο των NOME αποδεικνύεται ανεπαρκές, γεγονός που αναμένεται να αποτυπωθεί στην κοινή αποτίμηση των ΝΟΜΕ από την ελληνική κυβέρνηση και τους θεσμούς, η οποία θα έπρεπε να ολοκληρωθεί μέχρι τέλος Φεβρουαρίου αλλά δεν έχει ξεκινήσει ακόμα.

Από την πλευρά του ωστόσο το ΥΠΕΝ σκοπεύει να θέσει θέμα άμεσης προσαρμογής σε ρεαλιστική βάση (δηλαδή μείωσης) των στόχων που έχουν αναληφθεί για μείωση των ποσοστών της ΔΕΗ στη λιανική. Το αίτημα θα συνδυαστεί και πάλι με την εξαίρεση της Υψηλής Τάσης από τα ποσοστά της ΔΕΗ.

3. Ο τρόπος μείωσης, σε πρώτη φάση, της «χρέωσης προμηθευτή» και η αντικατάστασή της, σε δεύτερη φάση από ένα νέο μηχανισμό. Η προσαρμογή, παράλληλα, του ΕΤΜΕΑΡ με βάση τα δεδομένα που θα δημιουργηθούν.

Η συμφωνία στο πλαίσιο της 3ης  αξιολόγησης έθεσε δύο απαιτήσεις σχετικά με τη Χρέωση Προμηθευτών:

Αφενός την αξιοποίηση των πλεονασμάτων του ΕΛΑΠΕ για να υπάρξει μείωση του ύψους της “χρέωσης προμηθευτή” από το τέλος Μαρτίου 2018, κατά τρόπο βέβαια που να διατηρείται πλεονασματικός ο Ειδικός Λογαριασμός του ΛΑΓΗΕ με επαρκές περιθώριο ασφάλειας.

Αφετέρου, την επίτευξη συμφωνίας μέχρι το τέλος του Μαρτίου 2018 επί ενός σχεδίου για την κατάργηση της “χρέωσης προμηθευτή” και την αντικατάστασή της από ένα νέο μηχανισμό που θα διασφαλίζει ότι δεν θα καταστεί και πάλι ελλειμματικός ο ΕΛΑΠΕ.

Έτσι, στα πλαίσια των συζητήσεων για την τέταρτη αξιολόγηση πρέπει να συμφωνηθεί τόσο το πως θα μειωθεί η υφιστάμενη χρέωση, όσο και το νέο σύστημα που θα ισχύσει από το 2019 για τη συμμετοχή των προμηθευτών στα έσοδα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ.

4. Τα ανοίγματα που φαίνεται να δημιουργούνται εκ νέου από τις πρόσφατες αποφάσεις για ΥΚΩ και ΚΟΤ

Καθώς στις προηγούμενες αξιολογήσεις ελήφθησαν μέτρα που φαίνεται να έκλεισαν τρύπες του παρελθόντος, ένα από τα σημεία ενδιαφέροντος των θεσμών είναι να διασφαλιστεί ότι δε θα επαναληφθούν τα ίδια λάθη στο μέλλον, που οδήγησαν σε μαύρες τρύπες και ελλείμματα.

Οι θεσμοί έχουν ζητήσει στο πλαίσιο των επαφών με την ελληνική κυβέρνηση, πλήρη ανάλυση και προσδιορισμό του κόστους των πρόσφατων αλλαγών που επήλθαν στο ΚΟΤ και πως επηρεάζεται μεσοπρόθεσμα ο λογαριασμός των ΥΚΩ, ώστε να υπάρξουν και οι ανάλογες προσαρμογές.

5. Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των απαραίτητων ενεργειών για την εφαρμογή του target model

Tο πρόβλημα εντοπίζεται στη δίμηνη και πλέον καθυστέρηση για την προσαρμογή των σχεδίων κωδίκων που επεξεργάζονται ΛΑΓΗΕ και ΑΔΜΗΕ, στο νόμο του περασμένου Δεκεμβρίου. Παρότι τα χρονοδιαγράμματα που είχαν συμφωνηθεί φαίνεται ότι ήταν αδύνατον να τηρηθούν, η χώρα εμφανίζεται καθυστερήμενη.

Τα σημάδια καθυστέρησης που διαπιστώνουν οι θεσμοί, οδήγησαν στην απόφαση να σταλεί τεχνική βοήθεια από τεχνοκράτες της Κομισιόν που θα αναλάβουν να “δώσουν τα φώτα τους” με στόχο να ξεκολλήσει η διαδικασία που δείχνει να βρίσκεται σε τέλμα μεταξύ ΛΑΓΗΕ, ΑΔΜΗΕ και ΡΑΕ.

6. Η ολοκλήρωση και έγκριση του μεταβατικού μηχανισμού ευελιξίας για τις ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες

Η ελληνική πλευρά έχει κοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το νέο Μεταβατικό Μηχανισμό Αποζημίωσης Ευέλικτης Ισχύος, ωστόσο από τις Βρυξέλλες διατυπώνονται προβληματισμοί για καθυστερήσεις, αλλά και κάποιες προβλέψεις και παραδοχές του μηχανισμού, παρά το γεγονός ότι μέχρι και την κοινοποίησή του υπήρχαν συνεχείς διαβουλεύσεις με την Κομισιόν.

Επί των παρατηρήσεων της Κομισιόν θα πρέπει τώρα να γίνει η τελική συζήτηση πριν την έγκριση και εφαρμογή του μηχανισμού.

7. Ο έλεγχος για τον τρόπο που έχει ξεκινήσει να υλοποιείται το νέο σχήμα ενίσχυσης των ΑΠΕ.

Το πλαίσιο έχει οριστικοποιηθεί, ενώ πρόσφατα βγήκε και η γνωμοδότηση της ΡΑΕ για τους όρους προκήρυξης των διαγωνιστικών διαδικασιών για αιολικά και φωτοβολταϊκά, μέσω των οποίων θα γίνεται πλέον η εγκατάσταση στη χώρα μας.

Υπάρχουν εκκρεμότητες για επιμέρους τεχνολογίες ΑΠΕ, με τη σοβαρότερη από αυτές να αφορά το ρυθμιστικό πλαίσιο και τις ταρίφες που θα ισχύουν για τα υβριδικά έργα ΑΠΕ – αποθήκευσης.