Το Μεξικό ξαναχτίζεται με πλαστικά μπουκάλια

0

Για να χτιστεί ένα σπίτι 40 τ.μ. χρειάζονται 15.000 μπουκάλια και 60.000 – 80.000 πέσος (3.000 – 4.000 δολάρια). Η VIEM έχει χτίσει τρία σπίτια, ενώ ακόμη τρία βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής. Στο Morelos του Μεξικού σπίτια που καταστράφηκαν από τον φονικό σεισμό της 19ης Σεπτεμβρίου 2017, ξαναχτίζονται με τα πιο απροσδόκητα και φτηνά υλικά.

Η Coca-Cola, η Sprite, η Pepsi και το Lipton Ice Tea είναι μερικά από τα εμπορικά σήματα που φιγουράρουν στις ετικέτες των πλαστικών μπουκαλιών από τα οποία θα αποτελείται το νέο σπίτι της María Guadalupe Lupita Jiménez, στην πόλη Tetela de Volcán, του μεξικανικού Morelos.

Ο σεισμός της 19ης Σεπτεμβρίου άφησε τη Lupita και τα παιδιά της άστεγους. Μέχρι που οι εθελοντές της οργάνωσης Viviendas Emergentes (VIEM) της πρόσφεραν βοήθεια για να χτίσει ένα καινούργιο, εντελώς διαφορετικό σπίτι.

Στην αρχή η Lupita δεν είδε με καλό μάτι την ιδέα για τα πλαστικά μπουκάλια. «Ο σεισμός έριξε διώροφα με κολόνες. Σκεφτόμουν ότι τα μπουκάλια είναι αδύνατο να κρατήσουν ένα σπίτι…»

Το σπίτι της, μία φτωχή κατασκευή με πλίνθους απέναντι από το πατρικό της «άνοιξε σαν κουτί που μετά έκλεισε απότομα». Ευτυχώς, όταν χτύπησε ο σεισμός των 7,1 Ρίχτερ, με επίκεντρο 55 χιλιόμετρα από την πόλη της, μία κοινότητα με πληθυσμό 10.000 κατοίκων (το ένα τέταρτο των οποίων ζει σε συνθήκες ακραίας φτώχειας), η Λουπίτα είχε μόλις φύγει από το σπίτι για να πάρει τα παιδιά της από το σχολείο. «Σταματήσαμε στη μέση του δρόμου, αγκαλιαστήκαμε και προσευχηθήκαμε» λέει στην El Pais.

Την ίδια μέρα, του σεισμού, οι αρχιτέκτονες Vanessa Rendón και David García βρίσκονταν σε έναν «πύργο» 12 ορόφων στο Querétaro. Βλέποντας την έκταση της καταστροφής -καταρρεύσεις κτιρίων, εκατοντάδες νεκρούς, χιλιάδες κατεστραμμένα σπίτια- ο David μπήκε στο αυτοκίνητο σκεπτόμενος ότι υπάρχει ανάγκη για βοήθεια. Το ίδιο ήθελε να κάνει και η 25χρονη Vanessa. «Οι γονείς μου όμως, είπαν ότι θα μπορούσα να βοηθήσω και από το Querétaro» λέει κάνοντας ένα διάλειμμα από το χτίσιμο του σπιτιού της Λουπίτα. «Έμεινα πίσω, βλέποντας στις ειδήσεις τον πρόεδρο Ενρίκε Πένια Νιέτο να μιλάει για τα τρία στάδια: έρευνα – διάσωση, απογραφή και ανασυγκρότηση». Και τότε ήρθε η ιδέα. Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες εγκατέλειψε δουλειά και σπίτι και πήγε στην πρωτεύουσα για να ξεκινήσει τη VIEM.

Η ομάδα της VIEM εργάζεται για δύο κατασκευές: Η μία είναι το σπίτι της Lupita, από πλαστικά μπουκάλια, και η άλλη, το σπίτι για τον γείτονά της Avi Nadal, το οποίο κατασκευάζεται από τούβλα που χρησιμοποιούνται στη μελισσοκομία τα οποία εξασφάλισαν από δωρεά. Η ομάδα είναι ολιγομελής.

Εκτός από τους τέσσερις ιδρυτές της VIEM, υπάρχουν δύο παιδικοί φίλοι του David από το σχολείο -οι μόνοι που προσφέρουν εργασία κάθε Σαββατοκύριακο- η μητέρα ενός εξ αυτών και ένας δικηγόρος από το Tamaulipas. Στο σπίτι της Λουπίτα βοηθούν και κάποιοι γείτονες, όπως και οι γιοι της, ο 8χρονος Lalo και ο 5χρονος Luis Enrique.

«Κάθε εβδομάδα, έρχονται 4 – 5 άνθρωποι, αλλά για κάθε σπίτι χρειαζόμαστε 10 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένου του Σαββατοκύριακου. Με άλλα λόγια, μας λείπουν 20 άνθρωποι» εξηγεί η Vanessa.

Το σχέδιο είναι η ομάδα να εργάζεται τα Σάββατα και τις Κυριακές, όσο οι οικογένειες βοηθούν να γεμίσουν τα πλαστικά μπουκάλια με χώμα ή να περάσουν από τα μπουκάλια την καλωδίωση.
Το VIEM δεν χρεώνει τους ντόπιους για τη βοήθεια που προσφέρει και εκείνοι σε αντάλλαγμα τους προσφέρουν και ένα μέρος να κοιμηθούν. Η οργάνωση λέει ότι οι άνθρωποι δίνουν με χαρά τα πλαστικά μπουκάλια, αλλά είναι πιο δύσκολο να βρει οικονομική υποστήριξη. «Για να μεγαλώσουμε χρειαζόμαστε κεφάλαιο και εθελοντές», λέει η Vanessa.

Όταν άνοιξε τη σελίδα στο Facebook και απηύθυνε κάλεσμα για να προσφέρουν πλαστικά μπουκάλια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν στην ανασυγκρότηση, η ανταπόκριση ήταν μεγάλη. Λίγες ώρες αργότερα, χιλιάδες άνθρωποι ρωτούσαν πού θα μπορούσαν να αφήσουν τα μπουκάλια τους, θυμάται.

Η οργάνωση άρχισε να λαμβάνει βοήθεια από πολίτες στην Πόλη του Μεξικού, ενώ επιχειρήσεις προσέφεραν φορτηγά για να μεταφέρουν τα φορτία με τα πλαστικά μπουκάλια. Μόνο στην πρωτεύουσα, κατάφεραν να συγκεντρώσουν 1 εκατομμύριο φιάλες.

Για να χτιστεί ένα σπίτι 40 τ.μ. χρειάζονται 15.000 μπουκάλια και 60.000 – 80.000 πέσος (3.000 – 4.000 δολάρια). Η VIEM έχει χτίσει τρία σπίτια, ενώ ακόμη τρία (που πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί στα μέσα Απριλίου) βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής.

Η Josefina Guzman και η οικογένεια της, ο σύζυγος και ο γιος τους, ζουν σε ένα από τα σπίτια της VIEM. «Στην αρχή, όταν μου είπαν ότι θα χτιζόταν με μπουκάλια, δεν είχα ιδέα πώς θα έμοιαζε, δεν μπορούσα να ούτε να το φανταστώ» λέει γελώντας. «Αλλά μόλις ολοκληρώθηκε έδειχνε πολύ σταθερό. Την επομένη έγινε σεισμός, ήμουν μέσα και ούτε που τον κατάλαβα».

Μόνο στην επαρχία Morelos, όπου βρίσκεται η Τερέλα, ο σεισμός της 19ης Σεπτεμβρίου άφησε πίσω 74 νεκρούς. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία 862 σπίτια επλήγησαν και περίπου 1.200 στα γειτονικές πόλεις. Οι κάτοικοι παραπονούνται ότι η επιχείρηση ανοικοδόμησης, την οποία έχουν κατά κύριο λόγο αναλάβει οργανώσεις -και κατά δεύτερο λόγο οι αρχές- προχωρά με αργούς ρυθμούς και χρειάζεται μεγαλύτερη χρηματοδότηση.

Η VIEM από την πλευρά της προσπαθεί να διασφαλίσει την απευθείας λήψη δωρεών -όχι μέσω τρίτων- και καταρτίζει επιχειρηματικό σχέδιο για να διασφαλίσει ότι η μόλις έξι μηνών οργάνωση θα παραμείνει βιώσιμη. «Σκοπεύω να αφιερώσω όλη μου τη ζωή σε αυτό. Και πρέπει να είμαι σίγουρη ότι θα λειτουργήσει» καταλήγει η Vanessa.